skip to Main Content
Integratie van bomen in verstedelijkte omgeving – voorbeeldprojecten

Integratie van bomen in verstedelijkte omgeving – voorbeeldprojecten

Groenplaats Antwerpen: Ontwerpfase
2.4.2019

Integratie van bomen in verstedelijkte omgeving – voorbeeldprojecten

Groenplaats Antwerpen


De geplande herinrichting van de Groenplaats in Antwerpen wordt door het stadsbestuur aanzien als een van de pilootprojecten in het kader van het burgemeestersconvenant over klimaatadaptatie.

In eerste instantie heeft VITO (Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek) een modellering gemaakt van de effecten inzake hitte en wind op huidige plein. Uit de hittestudies kwam naar voren dat het plein erg slecht scoort op vlak van hittestress.

In de zomer is het niet aangenaam vertoeven op het plein omwille van beperkte schaduw en gebrek aan verkoelend groen en/ of water. Deze problematiek zou in de toekomst nog verslechteren. Verwacht wordt dat het stedelijk hitte-eilandeffect met 50 procent zal verhogen tegen 2030. Uit de studie bleek ook dat de site een probleem heeft op vlak van windcomfort. Deze knelpunten werden uitdrukkelijk als opdracht meegegeven aan de kandidaat-ontwerpers, samen met enkele mogelijke oplossingen: waterpartijen en/of bomen met dikke kruinen en het beperken van de verharde oppervlakte.

In het voorstel van het ontwerpteam dat werd geselecteerd na een Open Oproep in 2015, wordt de Groenplaats in drie zones verdeeld: een groen bomenmassief op de plaats waar in de middeleeuwen een huizenblok stond, een open evenementenruimte en een verkeersknooppunt. Het ‘bosje’ moet zorgen voor de broodnodige schaduw en het hitte-eilandeffect tegengaan, en ook een belangrijke rol spelen in de wateropvang van de omliggende gebouwen.

Bovendien zou rond het standbeeld van Rubens een watervlak komen, wat eveneens een verkoelend effect heeft. Dat voorstel is de voorbije jaren uitgebreid besproken met iedereen die belang heeft bij de heraanleg van het plein, zoals bewoners, horeca, hotel, kathedraalbeheer, Karel de Grote hogeschool, de parkinguitbater, het winkelcentrum en nog vele anderen. “Het is een complex project, maar door dat uitgebreide overlegproces is er een groot draagvlak ontstaan voor de geplande heraanleg,” zegt Walter De Backer, projectleider stadsontwikkeling die het dossier opvolgt. “De realisatie is weliswaar uitgesteld tot de volgende legislatuur omdat intussen gebleken is dat de heraanleg van de Groenplaats niet los kan gezien worden van de omliggende straten en pleinen, zoals de Eiermarkt, de Schoenmarkt, de Melkmarkt…“

Een klimaatplein in Gent


De heraanleg van het momenteel volledig verharde Kettingplein en omgeving in de wijk Brugse Poort is een van de voorbeeldprojecten in het kader van het klimaatadaptatieplan van Gent.

Bedoeling is het plein in te richten als een klimaatrobuust plein om de ongewenste gevolgen van klimaatverandering, zoals wateroverlast en stijgende temperaturen, zoveel mogelijk te verminderen. Het ontwerpteam heeft drie scenario’s voor het plein uitgewerkt, die momenteel met de buurtbewoners worden besproken: het waterplein, het dak van bomen en het klimaatplantsoen.

Het concept van het waterplein heeft als voornaamste doel om waterneutraal te worden. Dit betekent letterlijk dat al het regenwater van de aangrenzende daken en van de openbare ruimte zal worden opgevangen in het publieke domein.

Het concept van het dak van bomen heeft als doel om zoveel mogelijk te verkoelen en hemelwater van de openbare ruimte lokaal te laten infiltreren. Door het toepassen van een bomengrid zal er een dak van boomkruinen ontstaan die schaduw en beschutting vormt. Het concept van het klimaatplantsoen is gericht op de combinatie van zoveel mogelijk verkoelen, maar ook tijdens piekbuien zoveel mogelijk water bufferen en infiltreren.

Het plein zal maximaal worden vergroend en in sommige delen worden verdiept zodat er ruimte wordt geboden voor het lokaal opvangen en infiltreren van hemelwater.

Mechelen: Parking wordt groen bomenplein


Het Sint-Romboutskerkhof en de Wollemarkt in Mechelen is het noordelijke eindpunt van een geheel van centrale open ruimten in het stadscentrum. Het kleine heuvelachtige parkje boven de nieuwe ondergrondse parking – een groen tapijt met bomen doorkruist met enkele paden – is een oase van rust in die stenige, minerale omgeving. Het wordt op de themawebsite klimaatenruimte.be geciteerd als voorbeeldproject van de ruimtelijke strategie ‘bebossen’ in een stedelijke omgeving. De bomen zijn zeer waardevolle elementen op het plein. Samen met de kathedraal refereren ze ook aan het beeld en de sfeer van het begijnhof dat het uitgangspunt was van het ontwerp.

Bronvermelding onderaan deze webpagina

Back To Top
The Green City uses Googles cookies and scripts to analyse your use of our website anonymously, so we can customise its functionality and effectiveness and display advertisements. We also use Facebook, Twitter, LinkedIn and Google cookies and scripts, with your consent, to enable social media integration on our website. If you wish to change which cookies and scripts we use, you can alter your settings below.
Cancel